IRC Nedir?

Bir ekranda onlarca kişinin aynı anda yazıştığı, herkesin kendi rumuzuyla tanındığı eski bir sistem düşünün. Ortada sosyal medya hesabı yok, profil sayfası yok. Bir kanal adı yazılıyor ve konuşma başlıyor.

İşte IRC tam olarak bu mantıkla çalışan bir iletişim sistemidir.

IRC’nin açılımı ne?

IRC, Internet Relay Chat kelimelerinin baş harflerinden oluşur. Türkçeye kabaca “İnternet Aktarmalı Sohbet” şeklinde çevrilebilir.

Sistem, insanların aynı sunucuya bağlanarak farklı kanallarda yazışmasına imkân verir. Her kullanıcı bir nick seçer ve konuşmalarda bu isimle görünür.

Bugün basit görünen bu yapı, özellikle 1990’ların sonu ve 2000’lerin başında oldukça yaygındı.

Bir IRC sunucusuna bağlanınca ne olur?

Önce bir IRC sunucusuna bağlantı kurulur. Ardından kullanıcı istediği kanala girer veya kendisi için uygun bir kanal seçer.

Kanallar genellikle # işaretiyle gösterilir. Örneğin #muhabbet veya #istanbul gibi.

Kanalın içinde yazılan mesajları o anda kanalda bulunan kişiler görebilir. İki kişinin herkesin görmesini istemediği bir konuşma ise özel mesaj üzerinden yapılabilir.

Nick, kanal ve OP ne anlama geliyor?

IRC kullanırken birkaç terimle sık sık karşılaşılır.

• Nick: Kullanıcının kanalda görünen rumuzudur.
• Kanal: İnsanların aynı ortamda yazıştığı bölümdür.
• OP: Kanal üzerinde belirli yönetim yetkilerine sahip kullanıcıdır.
• Voice: Bazı kanallarda konuşma yetkisini ifade eden bir kullanıcı durumudur.
• Private: İki kullanıcı arasında yapılan özel görüşmedir.

Bu terimler ilk bakışta karışık gelebilir. Birkaç kez kullanıldığında ise sistemin mantığı oldukça kolay anlaşılır.

mIRC ile IRC aynı şey mi?

Hayır. İkisi aynı anlama gelmez.

IRC, kullanılan iletişim protokolünün ve sistemin adıdır. mIRC ise bu sisteme bağlanmak için kullanılan programlardan biridir.

Yani mIRC’yi IRC sunucularına bağlanmak için kullanılan bir araç olarak düşünebilirsiniz. mIRC hakkında ayrıca mIRC nedir? yazımızda daha ayrıntılı bilgi bulabilirsiniz.

IRC hâlâ kullanılıyor mu?

Evet. IRC’nin kullanım şekli yıllar içinde değişmiş olsa da sistem tamamen ortadan kalkmış değil.

Özellikle kendi sunucusunu kuran topluluklar, eski kullanıcılar ve klasik yazışma düzenini seven kişiler tarafından kullanılmaya devam ediyor. Bazı sunucular web üzerinden de bağlantı kabul ediyor. Böylece ayrıca bir program kurmadan kanala girmek mümkün olabiliyor.

IRC ile sohbet odaları arasındaki bağlantı

Bugün tarayıcı üzerinden kullanılan birçok yazışma ortamının temelinde de benzer bir mantık bulunuyor: Bir rumuz seçilir, bir odaya girilir ve oradaki kişilerle yazışılır.

IRC’nin farkı ise bu yapının daha eski ve daha doğrudan bir sistem üzerine kurulmuş olmasıdır. Kanal, nick, OP ve private gibi terimler de bu kültürün yıllardır kullanılan parçalarıdır.

IRC’yi denemek isterseniz

Bu sistemi yalnızca eski bir teknoloji olarak merak ediyorsanız, web üzerinden bir kanala girerek nasıl çalıştığına kendiniz bakabilirsiniz.